Tijdens de Paaswake [zaterdagavond 20 april in de Bethlhemkerk] werd o.a. Genesis 1 gelezen. Het scheppingsverhaal. Dat verhaal eindigt in vers 31 met de volgende tekst: “God keek naar alles wat hij had gemaakt en zag dat het zeer goed was”. WAS, het staat in de verleden tijd. Dat het nu niet meer “zeer goed IS” weet iedereen die het nieuws volgt. Wat is er aan de hand? Met dit artikel hoop ik daar een antwoord op te geven. Want wij krijgen daar allemaal mee te maken.

Gas is net als steenkool en olie een fossiele brandstof. Een brandstof die zijn oorsprong vindt in vergane bomen en planten. Bij verbranding wordt het kool, één van de bouwstenen van organisch materiaal, omgezet in koolzuur(gas).

Koolzuur, ook kooldioxide of CO2 genoemd, werkt als een deken om de aarde. Het is één van de bestanddelen van lucht. Als er geen CO2 zou zijn dan zouden bomen en planten niet kunnen groeien. Dan zou er geen deken zijn. Dan zou de temperatuur op aarde ongeveer min 15 graden zijn. Eeuwige vorst. Geen lekker leefklimaat. Het feit dat er CO2 is, is dus belangrijk.

Er zit maar weinig koolzuur in de lucht. Wat wetenschappelijker gezegd: de CO2-concentratie is klein. De hoeveelheid CO2 was nooit stabiel. 650.000 jaar lang schommelde de waarde tussen 180 en 300 ppm (deeltjes per miljoen). Al die jaren was de concentratie nooit hoger dan 300 en nooit lager dan 180. De laatste 10.000 jaar variëerde die tussen 260 en 280. In 1750 was dat 280 ppm.

Toen begon de industriële revolutie. James Watt had de stoommachine uitgevonden. Die stoommachine had fossiele brandstof nodig. Veel fossiele brandstof, zeker in relatie met wat men toen gewend was. Het succes van de stoommachine kennen we. Er kwamen meer machines en nieuwere machines. Die gebruikten meer brandstof. Het werk werd minder zwaar. De gezondheid verbeterde, de bevolking groeide.

De luxe had een keerzijde. Het CO2 gehalte nam toe. Eerst langzaam, daarna steeds sneller. De huidige CO2-concentratie is 405 ppm. Van 280 naar 405 ppm. Dat is de invloed van de mens.

Wetenschappers hebben lang geleden al ontdekt dat er een verband is tussen de CO2 concentratie en de temperatuur op aarde. De temperatuur ijlt na. Als we op dit moment kans zouden zien te stoppen met de CO2-uitstoot dan neemt de warmte nog een tijdlang toe, wel een jaar of 50.

Als gevolg van de CO2 toename werd het warmer. Het is nu ongeveer 1 graad warmer dan in 1750, in Nederland zelfs een graad of twee. Ook de temperatuur stijging lijkt steeds sneller te gaan. Is dat fijn of is dat een probleem?

Vrijwel alle klimaatwetenschappers verenigd in IPCC, de klimaatorganisatie van de VN, zeggen het laatste. Koos van den Berg, advocaat van Urgenda, kreeg eind januari de Cruquius Penning uitgereikt voor zijn bijzondere inzet voor het klimaat. Hij maakte duidelijk wat de gevolgen zullen zijn als we niet snel maatregelen gaan nemen. Wat hij zei staat op internet: https://haarlemmermeergemeente.nl/file/16016/download

De aarde is al 1 graad warmer geworden en wordt in hoog tempo nog warmer. De mens is de veroorzaker, de mens is de enige die dit kan oplossen. Met niets doen lopen we een steeds grotere achterstand op. De schade in vorm van milieurampen wordt snel groter. Het is de vraag of de mens daarna nog in staat is de schade te herstellen. De kosten zijn niet meer op te brengen. De gevolgen zijn niet te voorspellen. Willen we toekomstige problemen voorkomen dan moeten we dus wat gaan doen. De uitstoot van CO2 moet stoppen. Niet vandaag, maar wel zo snel mogelijk.

Lang heb ik gedacht dat het onderwerp Klimaat niet leeft bij de leden van de Bethlehemkerk of eigenlijk, niet leeft bij de leden van Christelijk Hilversum terwijl goed rentmeesterschap, mijns inziens, hoort bij de christelijke waarden. Toen kortgeleden een aantal leden van onze kerk besloot, ondanks het slechte weer, deel te nemen aan de klimaatmars die op 10 maart werd gehouden werd me duidelijk dat ik me vergiste. Laten we het bij zo’n mars?

Gedurende de 40-dagentijd kregen een aantal leden tijdens de kerkdienst de gelegenheid om de uitdaging die ze waren aangegaan toe te lichten. Is het een goed idee om samen als kerkgemeenschap ook een uitdaging aan te gaan? Ik nodig iedereen uit om de opdracht die de overheid van de rechter kreeg, ter harte te nemen en zelf ook adequate maatregelen te nemen: Richt je leven vooral zo in dat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 graad in 2050. Sommige dingen kun je nu zelf al doen. De voetafdruk kan daarbij een goede leidraad zijn. Eerder hoorde ik een reactie: "ik ben al oud. Ik kan toch niets meer doen?" De voetafdruk maakt duidelijk dat dat waarschijnlijk niet waar is. Weet u niet wat de voetafdruk is? Vraag me maar, ik leg het graag uit.

De overheid kreeg van de rechter een opdracht. Dat kan de overheid niet alleen. Ook wij zullen moeten helpen om die opdracht tot een goed einde te brengen.

Ik hoor graag uw reactie.

Jogchum Kooi, 22 april 2019, Hilversum