Gebruik je talenten! Iets wat velen van ons van jongs af aan meekregen in opvoeding of vanuit bijbelse opdracht. Ook protestantse gemeenten zijn er voortdurend mee bezig. Ze geven vorm aan ‘nabijheid’ in de anderhalvemetersamenleving en doen daarmee fantastisch werk dat mensen mentaal en soms ook financieel op de been houdt. 

Naar elkaar omzien in de huidige tijd brengt extra kosten met zich mee, die gemeenten zonder aarzelen voor hun rekening nemen. Terwijl daarvoor juist liquide middelen nodig zijn nu er minder geld binnenkomt omdat er niet of minder gecollecteerd kan worden. Daarom ondersteunt Actie Kerkbalans vanaf 5 juni 2020 plaatselijke gemeenten met de fondsenwervingsactie ‘Omzien naar elkaar’ om pastorale en diaconale initiatieven mogelijk te houden.

Synode

Met de opbrengst van de actie ‘Omzien naar elkaar’ worden gemeenten in staat gesteld hun talenten te blijven inzetten om iets te kunnen betekenen in allerlei noden die er zijn. Ook in kerken kunnen talenten op meerdere manieren worden ingezet. Naast het beschikbaar hebben van liquide middelen is er het zogenaamde werkzame vermogen. In juni verscheen het rapport ‘Zet je talenten in’ van de commissie Werkzaam Vermogen. De uitkomsten van het rapport werden besproken op de synodevergadering van 19 juni jl. De commissie was een jaar eerder ingesteld door het bestuur van de Dienstenorganisatie om voorstellen te ontwikkelen voor het werkzaam maken van (vrij) beschikbaar vermogen van plaatselijke gemeenten. Wat houdt ‘werkzaam vermogen’ eigenlijk in? Scriba ds. De Reuver verwoordde dat zo tijdens de generale synode: “We bedoelen hiermee niet dat gemeenten hun vermogen opmaken, maar hun vermogen juist inzetten ten dienste van de ander.” Vrij beschikbaar vermogen betreft bedragen die beschikbaar zijn, of gemaakt kunnen worden voor doelen buiten de reguliere exploitatie van de gemeente of diaconie. Uitgangspunt in het rapport is het zichtbaar eigen vermogen, het saldo van bezittingen minus schulden. Van dit eigen vermogen worden vervolgens de boekwaarde van de kerkelijke activa en een bedrag als continuïteitsreserve in mindering gebracht waarna het vrij beschikbare vermogen resteert.

Roeping van de kerk

De berichtgeving in de media over het rapport van de commissie Werkzaam Vermogen en het bijna tegelijk starten van de extra Actie Kerkbalans heeft vragen opgeroepen. We vinden het daarom van het grootste belang hierover helder te blijven communiceren. Liquide middelen genereren is namelijk niet hetzelfde als vermogen werkzaam maken.

In het rapport benadrukt de commissie het belang van het bewustzijn van gemeenten dat (hun) vermogen er is ten dienste van de roeping van de kerk, te weten de Woordverkondiging en dienst aan de samenleving. Tijdens de synodevergadering bracht scriba De Reuver het als volgt onder woorden: “Het is een concretisering van ons kerk-zijn. Plaatselijke gemeenten zijn zelfstandig op heel verschillende plekken en in verschillende situaties in ons land. Samen vormen al die lokale gemeenten één kerk. Plaatselijke gemeenten moeten, ook als het gaat om financieel beheer en beleidskeuzes, zelfstandig handelen. De Dienstenorganisatie kan hulp bieden om gemeenten, over gemeentegrenzen heen, met elkaar te verbinden. Als gemeenten elkaar versterken kunnen zij van nog meer betekenis zijn voor de samenleving.” 

Zijn waar Jezus zich laat vinden

Ook de nieuwe visienota ‘Van U is de toekomst’ spreekt hierover: in de kerk leven we van wat we ontvangen. Genade is de grondtoon. Het is de roeping van de kerk om daar te zijn waar de Geest haar leidt en Jezus zich laat vinden. Na de uitwerking van Kerk 2025 wordt deze lijn in de nieuwe visienota voortgezet: de blik blijft naar buiten gericht in het belang van de kerk, haar leden en de samenleving. De synode doet daarbij de duidelijke oproep aan plaatselijke gemeenten om beschikbaar vermogen dienstbaar te maken aan de roeping van de kerk. 

 

Ds. Marco Batenburg, Preses generale synode

Artikel overgenomen van de website van de Protestantse Kerk Nederland