Impressie gemeentebijeenkomsten van wijkgemeente Bethlehemkerk op 28 maart en 3 april 2022 inzake het onderdak bieden van de Gereformeerde Kerk Loosdrecht in de Bethlehemkerk en daarmee invoeging in de Protestantse gemeente Hilversum.

Op 28 maart en 3 april heeft de kerkenraad de gemeente van de Bethlehemkerk (BK) ‘gekend en gehoord’ inzake het ‘onderdak vragen’ van de Gereformeerde kerk Loosdrecht (GKL). De voorzitter van de wijkkerkenraad, Paul-Dirk van Buuren, heeft verteld hoe het proces is verlopen en nog zal lopen, vanaf het verzoek van de kerkenraad van de GKL tot en met de besluitvorming. Hieronder doen we verslag van het proces tot en met de kerkenraadsvergadering op 19 april.


De aanloop
De kerkenraad van de GKL is tot het inzicht gekomen, dat de kerk na vertrek van haar predikant in 2025 niet zelfstandig kan voortbestaan. Op zoek naar een passend thuis voor de leden, kwam de kerkenraad in 2020 uit bij de Bethlehemkerk. Vanuit het verleden lagen er al contacten van individuele gemeenteleden en predikanten gingen over en weer voor in diensten.

De kerkenraad van de GKL zocht begeleiding in dit proces en vond die op advies van het Landelijk Dienstencentrum van de PKN bij Kerkvitaal gemeenteadvies en -begeleiding. Een afvaardiging van de kerkenraad samen met Jan Boer van Kerkvitaal bezochten de kerkenraad van de BK met de vraag om onderdak te krijgen. De kerkenraad van de BK en de Algemene Kerkenraad (AK) van de Protestantse gemeente Hilversum (PgH) hebben zich door dhr. Boer goed laten informeren over wat dit onderdak geven betekent. Hij heeft de begeleiding op zich genomen en de BK, de AK en het College van kerkrentmeesters van de PgH zicht gegeven op welke formele, praktische en financiële stappen er moeten worden genomen.

De Gereformeerde Kerk Loosdrecht
De kerk heeft zo’n 300 leden waarvan ongeveer 70 actief. Een behoorlijk aantal leden komt van buitenaf. Het betreft een vergrijzende gemeenschap met dalend ledental. Er zijn wel jongeren en jonge gezinnen maar de gemiddelde leeftijd van de BK gaat niet omlaag met de komst van gereformeerd Loosdrecht.

De GKL is een zelfstandige kerk gebleven omdat zij lokaal geen Hervormde gemeente heeft die met de gereformeerden in een ‘Protestantse gemeente Loosdrecht’ wil samengaan. Er is wel een Nederlands Hervormde Gemeente Loosdrecht, die ook bij de Protestantse Kerk in Nederland hoort, maar van een andere modaliteit (Hervormd op Gereformeerde Grondslag). Zonder een fusie van een Gereformeerde Kerk en een Hervormde gemeente mogen zij beide de naam ‘Protestantse gemeente’ niet voeren.

 ‘Onderdak vragen’

De kerkenraad van de GKL heeft bij het onderdak vragen aangegeven het belangrijk te vinden dat ds. Ploeger tot aan haar emeritaat de pastor blijft voor de leden die van de GKL.

Met het ‘onderdak vragen’ beoogt de kerkenraad van de GKL opgenomen te worden in de Bethlehemkerk. Kerkordelijk is er niet zoiets als ‘onderdak vragen’. Bij dit proces wordt gebruik gemaakt van de kerkordelijke procedure van ‘samengaan’, met dien verstande, dat de GKL niet een fusie voor ogen staat die bijvoorbeeld om een nieuwe naam van de gemeente zou vragen, of een besluit over welk kerkgebouw er zal worden gebruikt en een nieuw Plaatselijke Regeling wordt opgesteld. Met de vraag om onderdak geeft de GKL aan dat zij opgenomen wil worden in de wijkgemeente BK. Er vindt dus geen naamsverandering plaats. Het kerkgebouw in Loosdrecht wordt gesloten en verkocht en de Plaatselijke Regeling en het beleidsplan van de Bethlehemkerk blijven leidend. De kerkenraad van de GKL beseft ook dat de Protestantse gemeente Hilversum in een veranderingsproces zit (PgH2025) en dat de Bethlehemkerk daaraan deelneemt als onderdeel van de PgH.


Onderdak geven

De kerkenraad van de BK heeft na de vraag te hebben ontvangen gemeend, dat het niet wenselijk is om de leden van de GKL dakloos te laten. We dragen de missie uit ‘gastvrij en betrokken’ te zijn.

Afspraken m.b.t. ‘samengaan’

De kerkenraad van de GKL bestaat uit 7 ambtsdragers. Zes kerkenraadsleden zijn bereid om tenminste in het jaar van ‘samengaan’ bij te dragen aan het proces van verbinding met de leden van de Bethlehemkerk. Daar is de kerkenraad van de BK blij om!

De GKL onderhoudt oecumenische samenwerking met de R.K. Pauluskapel. Enkele andere activiteiten worden samen met de Hervormde Sypekerk uitgevoerd. In overleg met elkaar wordt besproken hoe verder te gaan met deze contacten.

Uiteraard heeft het samengaan ook financiële consequenties. Financiering van de predikantsplaatsen is een zaak van de Protestantse gemeente Hilversum en het beheer is toevertrouwd aan het college van kerkrentmeesters van de PgH, niet aan de wijkkerkenraad. De financiële verplichtingen verbonden aan de predikantsplaats van ds. Ploeger zijn tot haar emeritaat gedekt. Ds. Ploeger mag tot haar emeritaat in de pastorie blijven wonen terwijl zij zoekt naar passende woonruimte.

Voorgenomen en definitieve besluiten
De GKL heeft als zelfstandige kerk het voorgenomen besluit tot samengaan met de BK reeds op 28 januari 2022 kunnen nemen. De kerkenraad van de BK heeft het voorgenomen besluit tot samengaan genomen op 14 februari 2022 en de algemene kerkenraad (AK) heeft zijn voorgenomen besluit genomen op 28 februari 2022. Na deze voorgenomen besluiten dienen alle wijkgemeenten van de PgH te worden ‘gekend en gehoord’. Dit heeft voor wat betreft de BK plaatsgevonden op eerdergenoemde data.

De AK heeft een ‘kennen en horen’ voor alle andere wijkgemeenten van de PgH georganiseerd op 20 april 2022. In de vergadering op 19 april heeft de kerkenraad van de BK het besluit tot samengaan genomen en in zijn vergadering op 25 april heeft de AK dit ook gedaan. Nu wordt het formele verzoek tot samengaan voorgelegd aan het Breed Moderamen van de Classicale Vergadering (BMCV). We hopen dat dit orgaan uiterlijk in juni goedkeuring verleent aan de regelingen van het voorgestelde samengaan van de GKL en de wijkgemeente BK van de PgH. Vervolgens moet het besluit nog gepubliceerd worden in een dagblad zodat (binnen 30 dagen) schuldeisers - die menen dat hun verhaalpositie ten gevolge van het samengaan verslechtert – zich kunnen melden bij de classis. Daarna besluiten de kerkenraden van de GKL, de BK en de AK definitief tot samengaan. Dat is het moment waarop de regelingen zijn vastgesteld en kunnen worden vastgelegd in een notariële acte die naar verwachting 10 september 2022 zal ‘passeren’.

Effectuering samengaan

Na Pasen 2022 vraagt de kerkenraad van de GKL middels een brief aan de leden of zij zullen meegaan naar de Bethlehemkerk. Het is natuurlijk fijn als zoveel mogelijk leden zich echt uitspreken.

Op 4 september 2022 vindt dan de laatste dienst plaats in het Gereformeerde kerkgebouw aan de Nieuw Loosdrechtsedijk waarna de kerk officieel wordt gesloten. Op 11 september wordt het samengaan van de Gereformeerde Kerk Loosdrecht en de Protestantse wijkgemeente Bethlehemkerk effectief. Dat vieren we in de dienst op die zondag, die tegelijkertijd de startzondag van een jaar van verbinding zal zijn. De nieuwgevormde kerkenraad zal zich dan ook op een of andere wijze aan de gemeente presenteren.

Conclusie en samenvatting

Er zijn tijdens de momenten van gemeenteberaad geen bezwaren geuit. Wel zijn aandachtspun­ten benoemd en is de kerkenraad gevraagd concreter te definiëren wat bedoeld wordt met ‘onderdak geven’ en meer inzicht te geven in de procedure.  Dat doen we bij deze.

Vragen naar de praktijk over de taakverdeling van de predikanten in de nieuwe formatie kunnen op dit moment nog niet worden beantwoord. Hierover zijn de predikanten in gesprek en zal de nieuwe te vormen kerkenraad nog besluiten.

De wijkgemeente mag een vol seizoen over de formatie van 1,8 fte beschikken om de leden van de beide gemeenschappen te verbinden en de leden van de GKL in de BK een ‘thuis’ te geven.

Na de beide samenkomsten van ‘kennen en horen’ van de wijkgemeente BK kan worden vastgesteld, dat de gemeente van de BK de leden van de GKL hartelijk welkom heet in haar midden.

Namens de wijkkerkenraad,

Ds. Jetty Scheurwater

Bonny Rem-Veldstra, scriba









Impressie van het gemeenteberaad m.b.t. over ‘het onderdak vragen’ van de Gereformeerde Kerk Loosdrecht (GKL) bij wijkgemeente Bethlehemkerk (BK).

Dit gemeenteberaad betreft een formeel ‘kennen en horen’ van de leden van de PgH door het moderamen van de Algemene Kerkenraad (AK) op 20 april 2022 in de Grote Kerk te Hilversum. Tevens bevat dit verslag de genomen en nog te nemen formele stappen m.b.t. het ‘samengaan’ van de GKL en de BK.


Sprekers: Jan van de Leede – preses Algemene Kerkenraad en
                 voorzitter van deze bijeenkomst;

        Ds. Erik van Halsema – scriba Algemene Kerkenraad;
        Theo van Halsema – voorzitter Kerkrentmeesters    
        Bethlehemkerk;
        Koos van Vliet – kerkrentmeester Bethlehemkerk -
        namens College van Kerkrentmeesters.

Aanwezig: een vijftigtal leden vanuit de vijf PgH-gemeenten waaronder predikanten, ambtsdragers en gemeenteleden en mensen die een taak hebben m.b.t. communicatie en publiciteit in de PgH.
Doel: Uitleg en reactie over de stand van zaken rond het onderdak geven aan de GKL door de BK.

Uiteenzetting over het onderdak geven aan de GKL door de BK

De aanloop
In 2020 vroeg de GKL onderdak aan de BK vanwege vergrijzing van het ledenbestand en het dalende ledenaantal. Onder begeleiding van Kerkvitaal gemeenteadvies en –begeleiding, zijn de eerste verkennende gesprekken geweest met de predikanten en de moderamina van de GKL en de BK. Later volgden gesprekken met de wijkkerkenraad van de BK en met de Algemene Kerkenraad over de formatie, de financiën en over de opbouw van de GKL. Wat betreft identiteit zien beide wijkgemeenten geen onoverkomelijke verschillen. De predikanten van de GKL en de BK gaan al zeker 10 jaar, zo niet langer, in de diensten van de andere kerk voor en er zijn veel leden van beide kerken die elkaar kennen. Door het bijwonen van bijzondere gelegenheden is de Bethlehemkerk bij kerkleden van Loosdrecht vaak al bekend.

Met het ‘onderdak vragen’ beoogt de kerkenraad van de GKL opgenomen te worden in de wijkgemeente Bethlehemkerk. Kerkordelijk is er niet zoiets als ‘onderdak vragen’. Bij dit proces wordt gebruik gemaakt van de kerkordelijke procedure van ‘samengaan’, met dien verstande, dat de GKL niet een fusie voor ogen staat die bijvoorbeeld om een nieuwe naam van de gemeente zou vragen, of een besluit over welk kerkgebouw er zal worden gebruikt en een nieuwe Plaatselijke Regeling moet worden opgesteld.

 

Voorgenomen besluiten
Op 28 januari 2022 heeft de kerkenraad van de GKL het voorgenomen besluit genomen om op te gaan in de BK. Op 14 februari 2022 heeft de BK het voorgenomen besluit genomen om de GKL ‘onderdak’ te geven. Op 28 februari 2022 stemde de AK met een voorgenomen besluit hiermee in.

 

Intensivering contacten en besluitvorming
Enthousiaste reacties waren er tijdens de gemeentebijeenkomsten van de BK op 28 maart en 3 april 2022. De leden van de BK willen de leden van de GKL niet dakloos laten. Ze vinden het moedig, dat de GKL niet afwacht tot sluiting de leden overkomt. De leden van de GKL zijn van harte welkom! Nu de voorgenomen besluiten zijn genomen en de leden in de Gereformeerde Kerk en de Bethlehemkerk zijn geïnformeerd, is er ruimte voor initiatieven om al vast kennis te maken. Kerkenraden en predikanten hebben inmiddels geregeld overleg.

Wat betreft de formele procedure heeft de wijkkerkenraad van de BK in de vergadering op 19 april jl. het besluit genomen inzake het onderdak geven aan de GKL.  De AK zal waarschijnlijk hetzelfde doen in zijn vergadering op 25 april aanstaande. Vervolgens worden de plannen voor het samengaan en de bijbehorende regelingen ter goedkeuring voorgelegd aan het Breed Moderamen van de Classicale Vergadering (BMCV). Alvorens goedkeuring te kunnen verlenen vraagt het BMCV advies aan het Classicale College voor de Behandeling van Beheerszaken (CCBB) van de Classis Noord-Holland. Als er een positief advies wordt afgegeven en het BMCV zijn goedkeuring verleent, kan het besluit gepubliceerd worden in een dagblad zodat (binnen 30 dagen) schuldeisers - die menen, dat hun verhaalpositie ten gevolge van het samengaan verslechtert – zich kunnen melden bij de classis. Daarna besluiten de kerkenraden van de GKL, de Bethlehemkerk en de AK definitief tot samengaan. Dat is het moment waarop de regelingen zijn vastgesteld en kunnen worden vastgelegd in een notariële acte die naar verwachting 10 september 2022 zal ‘passeren’.

 

Financiën

De 0,8fte predikantsplaats van ds. Ploeger wordt tot haar emeritaat toegevoegd aan de predikantenformatie van de PgH. De GKL brengt liquide middelen mee waaruit ds. Ploeger tot aan haar emeritaat haar traktement zal ontvangen. De diaconale gelden van de GKL vloeien in de kas van de diaconie van de PgH. Het vermogen van de GKL, de opbrengst van de verkoop van onroerend goed, gaat in een speciaal geoormerkt fonds van de PgH (in deze de rechtspersoon) en wordt onder beheer gesteld van het wijkcollege kerkrentmeesters van de BK.

Het CCBB heeft ingestemd dat bij vertrek van een predikant van een andere wijkgemeente de formatieplaats van ds. Ploeger niet van invloed zal zijn op de daar te vervullen vacature.

De wens is dat de kerk verkocht is voor de formele overdracht. Ds. Ploeger kan tot haar emeritaat blijven wonen in de pastorie en het onderhoud van deze woning valt onder de verantwoordelijkheid van de kerkrentmeesters van de Bethlehemkerk en de financiering daarvan komt ten laste van het eerdergenoemde fonds.

 

Vragen van de aanwezigen op 20 april 2022
Eén vraag betreft de signatuur (identiteit) van de GKL. Hierop zal op een later moment worden teruggekomen.

Ook wordt gevraagd, wat het nu precies betekent, dat onderdak vragen en geven. De GKL gaat straks op in de wijkgemeente BK, tenzij leden zelf aangeven niet mee te willen ‘instromen’.

Na de formele procedure van ‘samengaan’ is er binnen de Protestantse gemeente Hilversum een iets grotere wijkgemeente Bethlehemkerk. De ‘Gereformeerde Kerk Loosdrecht’ houdt op te bestaan.

Op de vraag over de zeggenschap van de BK over het geoormerkt fonds waarin het vermogen van de GKL wordt ondergebracht wordt geantwoord dat zowel de belangen van de GKL als die van de BK en de PgH meewegen in de bestedingskeuze en dat dit gaat in samenspraak met het College van Kerkrentmeesters.

Op een vraag van een van de aanwezigen over wat er met het fonds dient te gebeuren indien een groot deel van de leden van GKL kiest voor een andere wijk van de PgH dan de Bethlehemkerk wordt geantwoord dat het individuele leden van de GKL uiteraard vrij staat verder te kijken dan de Bethlehemkerkwijk maar dat het niet te verwachten is dat hiervan veel gebruik gemaakt zal worden.

Een positieve reactie van een aanwezige gaat over het geestelijk aspect van de samenvoeging; de verbinding onderling blijkt er al te zijn en het wordt als dapper geduid dat de verbinding werd gezocht door de GKL en dat de BK daar zo positief op reageert.

Er wordt gevraagd of er nadelen te benoemen zijn als er straks wordt samengegaan. Als antwoord wordt gegeven dat de wijkgemeente BK ‘grijzer’ wordt en dat dit van invloed is op het pastoraat. Er komen naar verwachting zo’n 300 leden bij de 800 leden van de BK. Ook het geografisch gebied van de wijkgemeente BK wordt groter. Dit kan ook als een nadeel worden beschouwd.

Ds. Ploeger blijft pastor voor de oud-leden van de GKL door wie zij jaren geleden is beroepen. Over hoe de taken in het predikantenteam van de Bethlehemkerk verder worden verdeeld wordt nog nagedacht. De drie predikanten zijn daarover in gesprek. Vanuit de BK wordt al tijden actief beleid gevoerd om de jeugd en jongeren te verbinden met de kerk door betrokken gemeenteleden, ook in bovenwijkse samenwerking. Er wordt gekeken of dit in de taakverdeling nog duidelijker kan worden aangezet.


Op naar de volgende fase

Met deze vragenronde wordt het kennen en horen van de overige wijkgemeenten van de PgH door de AK en leden van de wijkkerkenraad van de BK afgesloten. We kunnen verheugd constateren, dat het proces voorspoedig verloopt en dat we met elkaar een volgende fase in de procedure tot samengaan ingaan.

Namens de wijkkerkenraad,

Ds. Jetty Scheurwater

Bonny Rem-Veldstra, scriba.